Οσπρια

Όσπρια

Όσπρια

Δημητριακά

Δημητριακά

Φασολια

Τα όσπρια αποτελούν βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής. Βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να καταναλώνονται αρκετά συχνά. Στη κατανάλωση οσπρίων οφείλονται κατά κύριο λόγο και οι μακροβιοτικές ιδιότητες της μεσογειακής δίαιτας.

Έχουν χαρακτηριστεί και ως το κρέας των φτωχών καθώς λόγω της μεγάλης τους περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες αποτελούσαν την πιο προσιτή εναλλακτική για όσους δεν μπορούσαν να αγοράσουν ζωικά τρόφιμα.  

Επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει την υψηλή διατροφική αξία των οσπρίων. Εκτός του ότι θεωρούνται η πλουσιότερη πηγή φυτικής πρωτεΐνης είναι επίσης πλούσια σε υδατάνθρακες, κάλιο, νάτριο, φολικό οξύ, σίδηρο, ψευδάργυρο, μαγνήσιο, φώσφορο, ασβέστιο , βιταμίνη Β, βιταμίνη C και φυσικά αντιοξειδωτικά. Παράλληλα, είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και αλάτι. Ακόμη, λόγω των υδατοδιαλυτών φυτικών ινών που περιέχουν παίζουν σημαντικό ρόλο στη σωστή λειτουργία του εντέρου και στη μείωση της χοληστερόλης. Προστατεύουν από διάφορα είδη καρκίνου και σταθεροποιούν την αρτηριακή πίεση. Επίσης, βοηθούν στο αδυνάτισμα, λόγω της χαμηλής περιεκτικότητάς τους σε λίπος, και είναι τροφή με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, γι’ αυτό τα συνιστούν και στους διαβητικούς.

Αν και τα προηγούμενα χρόνια δεν ήταν τόσο δημοφιλή, τα παραπάνω οφέλη για την υγεία σε συνδυασμό με την προσιτή τους τιμή τα έφερε και πάλι στο τραπέζι των καταναλωτών.

Τα όσπρια αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής γαστρονομικής παράδοσης. Η ελληνική γη παράγει εξαιρετικές ποικιλίες οσπρίων. Ιδίως στη βόρεια Ελλάδα όπου το έδαφος είναι πλούσιο σε κάλιο τα όσπρια φημίζονται για την γεύση τους και τη βραστερότητα τους.       

Πολλές από τις γηγενείς ποικιλίες οσπρίων έχουν κατοχυρωθεί ως προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) ή Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε.).

Ένα από τα όσπρια που καλλιεργούνται παραδοσιακά στην ελληνική ύπαιθρο είναι η φακή. Οι πιο ονομαστές ποικιλίες φακής παράγονται στο Βοΐο Κοζάνης, τα Φαρσάλα, την Καστοριά και την Λάρισα. Ξεχωρίζει επίσης η φακή Βουζίου Δομοκού και η φακή Εγκλουβής Λευκάδας.

Τα φασόλια είναι επίσης ιδιαιτέρως διαδεδομένα στη χώρα μας. Η φασολάδα άλλωστε είναι το εθνικό μας φαγητό. Καλλιεργούνται κυρίως στην Δυτική Μακεδονία, την Ανατολική Θράκη και την Πελοπόννησο. Ξεχωρίζουν τα φασόλια γίγαντες ελέφαντες Πρεσπών Φλώρινας, Καστοριάς και Κάτω Νευροκοπίου. Ακόμη τα κοινά μεσόσπερμα φασόλια Κάτω Νευροκοπίου, τα πλακέ μεγαλόσπερμα φασόλια των Πρεσπών, τα μικρά φασόλια «βανίλιες» Φενεού, τα μαυρομάτικα φασόλια Πρεβέζης, η ροβίτσα Καλαμάτας και οι έγχρωμοι γίγαντες ελέφαντες Καστοριάς και Πρεσπών.

Ένα άλλο όσπριο η καλλιέργεια του οποίου ταιριάζει πολύ στο έδαφος και το κλίμα της Ελλάδας είναι τα ρεβίθια. Φημίζονται τα χονδρά ρεβίθια Λάρισας και Δομοκού, τα μικρόσπερμα ρεβίθια Γρεβενών και Καστοριάς και η ποικιλία Φενεού Κορινθίας.

Στην Ελλάδα καλλιεργούνται επίσης διάφορες ποικιλίες κουκιών όπως τα κουκιά Σεβίλλης, τα πρώιμα Χίου, τα φούλια και τα κοινά κουκιά.

Η φάβα ευδοκιμεί κυρίως στις Κυκλάδες και σε άλλα νησιά του Αιγαίου καθώς χρειάζεται άνυδρο κλίμα για να αναπτυχθεί. Κορυφαίας ποιότητας θεωρείται η φάβα Σαντορίνης η οποία έχει κατοχυρωθεί ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης. Πέρα από την φάβα Σαντορίνης, πολύ νόστιμες είναι και αυτές από τον Φενεό Κορινθίας και την Αμοργό.