Το κλάδεμα της ελιάς

Monday, 15 December 2014

Όπως όλα τα καρποφόρα δένδρα έτσι και η ελιά αντιδρά θετικά στο κλάδεμα. Με το κλάδεμα αποσκοπούμε στην δημιουργία ισχυρού κορμού και σκελετού κόμης, στην απολαβή ικανοποιητικών ποσοτικά και ποιοτικά, σοδειών με την προτροπή παραγωγής νέου καρποφόρου ξύλου, στην διευκόλυνση της συγκομιδής και εφαρμογής των προγραμμάτων φυτοπροστασίας , στην μείωση της τάσης του δέντρου για παρενιαυτοφορία  και τέλος στην παράταση της παραγωγικής ζωής του ελαιώνα.

Κλάδεμα καρποφορίας

Η ελιά καρποφορεί πλάγια σε ξύλο της προηγούμενης βλαστικής περιόδου, επομένως η καρποφόρα επιφάνεια βρίσκεται σε μία ημισφαιρινή ζώνη που περιβάλλει την περιφέρεια του δέντρου σε βάθος 60-90εκατοστά. Πολλοί λίγοι καρποί παράγονται στα εσωτερικά απο την ζώνη αυτή, κοντά στους βραχίονες ή στον κορμό του δέντρου. Για μία ικανοποιητική παραγωγή το κλάδεμα πρέπει να είναι τέτοιο που να εξασφαλίζει την συνεχή παραγωγή νέας καρποφόρας βλάστησης  και να διατηρεί την καρποφόρα βλαστική ζώνη ζωντανή και πλούσια σε φύλλωμα. Γενικά με το κλάδεμα καρποφορίας, εννοουμε:

  • την παραγωγή νέας καρποφόρας βλάστησης,

  • αφαιρείται όλη η ξερή βλάστηση που είναι αποτέλεσμα σκίασης και η οποια δυσκολεύει την συγκομιδή και την καταπολέμηση των παρασίτων της ελιας και επίσης

  • περιορίζονται οι διαστάσεις της κόμης των δέντρων και

  • αυξάνεται ο φωτισμός αυτής που κρίνεται απαραίτητος για μία ικανοποιητική παραγωγή.


Επειδή το κόστος συλλογής του ελαιοκάρπου είναι αρκετά υψηλό, τα δέντρα θα πρέπει να διατηρούνται σε σχετικά χαμηλο ύψος γιατί έτσι διευκολύνεται η συλλογή. Ένα ελαφρό κλάδεμα μπορεί να διατηρήσει την καρποφόρο επιφάνεια της κορυφής της κομης των δέντρων σε ύψος 5,5 μέτρα απο το έδαφος. Αυτό αποσκοπεί στην:

  • αφαίρεση ή σύντμηση της ορθόκλαδης βλάστησης απο το κέντρο της κόμης του δεντρου ή οποια θεωρείται υπεύθυνη για την αύξηση του ύψους της επάκριας καρποφόρας επιφάνειας της κόμης των δεντρων,

  • αφαίρεση των λαίμαργων και γενικά των βλαστών που έχουν κακό προσανατολισμό

  • στην αφαίρεση των βλαστών που καρποφόρησαν πέρσι, κατα 50%

  • κατα το κλάδεμα των ποδιών του ελαιοδεντρου(κρεμοκλαδής βλάστηση), αφαιρείται η βλάστηση που βρίσκεται στο κάτω μέρος αυτών η οποια έχει επανειλημμένα καρποφορήσει και αρχίζει να ξεραίνεται λόγω σκίασης απο την υπερκείμενη βλάστηση.

Αυστηρό κλάδεμα ενδείκνυται κατα αραιά χρονικά διαστήματα μόνο στις ποικιλίες εκείνες που αποκτούν μεγάλο μέγεθος οπου η συλλογή του καρπού είναι δύσκολη.

Κλάδεμα μόρφωσης

Με το κλάδεμα αυτό, δίνουμε στο δέντρο ένα σχήμα, διαμορφώνοντας εναν ισχυρό σκελετό που θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις μας και θα εξασφαλισει ικανοποιητική υγεία και καρποφορία στο δέντρο. Το κλάδεμα αυτό γίνεται τα πρώτα χρόνια. Κατα την πρώτη βλαστική περίοδο αφήνονται τρείς πλάγιοι βλαστοί σε υψος 30-60εκατοστά απο το έδαφος καλά κατανεμημένοι γύρω απο τον κορμό τους. Οι υπολοιποι βλαστοί και κυρίως οι παραφυάδες αφαιρούνται. Κατα την δεύτερη, τρίτη και τεταρτη βλαστητική περίοδο, αφαιρούνται μόνον οι παραφυάδες και οι λαίμαργοι που εκπτύσσονται απο την βάση του κορμού του δέντρου και οι βλαστοί που βρίσκονται σε μή κατάλληλες θέσεις. Το κλάδεμα θα πρέπει να είναι ελαφρό γιατί το αυστηρό κλάδεμα καθυστερεί την είσοδο των δεντρων σε καρποφορία. Κατα τα πρώτα χρόνια της ζωής των ελαιοδέντρων ή δεν πρέπει να αφαιρείται καθολου βλάστηση απο το κορυφαίο τμήμα της κόμης τους ή άν αφαιρείται να είναι ελάχιστη. Όταν όμως τα δέντρα μπούν σε καρποφορία, δηλαδή απο τον 3ο και 4ο χρόνο της ηλικίας τους, τότε χρειάζεται η διενέργεια κλαδέματος που να αποσκοπεί στην δημιουργία του δευτερογενούς σκελετού της κόμης. Ο δευτερογενής αυτός σκελετός θα αποτελείται απο τρείς δευτερεύοντες βραχίονες που θα εκπτύσσονται απο κάθε πρωτογενή βραχίονα. Κατα την νεαρή αυτή ηλικία, η υπερβολική αφαίρεση βλάστησης ευνοεί την ανάπτυξη ζωηρής βλάστησης και αναστέλλει την καρποφορία των δέντρων μέχρι που να εξασθενήσει η βλάστηση και παραχθεί νέα καρποφόρο βλάστηση. Ορισμένα σχήματα μόρφωσης που ακολουθούνται για την ελιά είναι τα παρακάτω.


  • Ελεύθερο κύπελλο

Για την διαμόρφωση στο σχήμα αυτό, τα δενδρύλλια κόβονται σε ύψος 80-160εκατοστά απο το έδαφος κατα την μεταφύτευση. Την πρώτη χρονια επιδιώκεται η δημιουργία πλάγιων βλαστών σε κανονικές αποστάσεις γύρω απο τον κεντρικό βλαστό.

  • Χαμηλό κύπελλο

Η διακλάδωση των βραχιόνων γίνεται απο πολύ χαμηλά στα 30-40εκατοστά απο το έδαφος

  • Θαμνώδες σχήμα

Δεν γίνεται καμία επέμβαση κλαδεματος στα πρώτα 5-6χρονια και μετά αφαιρούνται μόνο οι καχεκτικοί βλαστοί και οι κορυφές που υπερβαίνουν σε ύψος τα 3 μέτρα. Με το σχήμα αυτό, τα δέντρα μπαίνουν πολύ γρηγορότερα στην καρποφορία, δίνουν μεγαλύτερη μέση στρεμματική απόδοση σε σύγκριση με τα άλλα σχήματα, κάνουν δυνατή την συγκομιδή χωρίς σκάλες μειώνοντας έτσι το κόστος. Για τις ελληνικές συνθήκες πρέπει να προτιμάται το ημισφαιρικό σχήμα με το οποιο δίνουμε στο δέντρο το σχήμα της ανοικτής ομπρέλας."

πηγή: www.agronomist.gr